求线性方程组 } x_1 + 2x_2 + x_3 - 2x_4 = 1 3x_1 + 6x_2 - x_3 - 2x_4 = -1 5x_1 + 10x_2 + x_3 - 6x_4 = 1 的通解.
求线性方程组 $\begin{cases} x_1 + 2x_2 + x_3 - 2x_4 = 1 \\ 3x_1 + 6x_2 - x_3 - 2x_4 = -1 \\ 5x_1 + 10x_2 + x_3 - 6x_4 = 1 \end{cases}$ 的通解.
题目解答
答案
我们来求解下面这个线性方程组的通解:
$\begin{cases}x_1 + 2x_2 + x_3 - 2x_4 = 1 \quad \text{(1)}\\3x_1 + 6x_2 - x_3 - 2x_4 = -1 \quad \text{(2)}\\5x_1 + 10x_2 + x_3 - 6x_4 = 1 \quad \text{(3)}\end{cases}$
第一步:写出增广矩阵
将方程组写成增广矩阵形式:
$\left[\begin{array}{cccc|c}1 & 2 & 1 & -2 & 1 \\3 & 6 & -1 & -2 & -1 \\5 & 10 & 1 & -6 & 1 \\\end{array}\right]$
第二步:使用高斯消元法化为行阶梯形
我们对增广矩阵进行初等行变换。
第1步:以第1行为主元,消去第2、3行的第一个元素
- $ R_2 \leftarrow R_2 - 3R_1 $
- $ R_3 \leftarrow R_3 - 5R_1 $
计算:
- $ R_2: [3,6,-1,-2|-1] - 3×[1,2,1,-2|1] = [0,0,-4,4|-4] $
- $ R_3: [5,10,1,-6|1] - 5×[1,2,1,-2|1] = [0,0,-4,4|-4] $
得到:
$\left[\begin{array}{cccc|c}1 & 2 & 1 & -2 & 1 \\0 & 0 & -4 & 4 & -4 \\0 & 0 & -4 & 4 & -4 \\\end{array}\right]$
第2步:消去第3行,使其与第2行相同后变为0
- $ R_3 \leftarrow R_3 - R_2 $
结果:第3行变为全0行(包括常数项)
$\left[\begin{array}{cccc|c}1 & 2 & 1 & -2 & 1 \\0 & 0 & -4 & 4 & -4 \\0 & 0 & 0 & 0 & 0 \\\end{array}\right]$
第3步:简化第2行
将第2行除以 -4:
- $ R_2 \leftarrow R_2 / (-4) $
得到:
$\left[\begin{array}{cccc|c}1 & 2 & 1 & -2 & 1 \\0 & 0 & 1 & -1 & 1 \\0 & 0 & 0 & 0 & 0 \\\end{array}\right]$
第三步:回代,化为行最简形(可选)
我们现在有两个有效方程。
从第2行:
$ x_3 - x_4 = 1 \Rightarrow x_3 = x_4 + 1 $
从第1行:
$ x_1 + 2x_2 + x_3 - 2x_4 = 1 $
将 $ x_3 = x_4 + 1 $ 代入:
$x_1 + 2x_2 + (x_4 + 1) - 2x_4 = 1 \\ x_1 + 2x_2 - x_4 + 1 = 1 \\ x_1 + 2x_2 - x_4 = 0 \\ \Rightarrow x_1 = -2x_2 + x_4$
第四步:确定自由变量,写出通解
变量有 $ x_1, x_2, x_3, x_4 $
主元列是第1列和第3列(对应 $ x_1 $ 和 $ x_3 $),所以主变量是 $ x_1, x_3 $
自由变量是 $ x_2, x_4 $,可以任意取值。
令:
- $ x_2 = s $(任意常数)
- $ x_4 = t $(任意常数)
则:
- $ x_3 = t + 1 $
- $ x_1 = -2s + t $
第五步:写出通解的向量形式
$\begin{bmatrix}x_1 \\ x_2 \\ x_3 \\ x_4\end{bmatrix} = \begin{bmatrix}-2s + t \\s \\t + 1 \\t\end{bmatrix} = \begin{bmatrix}0 \\ 0 \\ 1 \\ 0\end{bmatrix} + s \begin{bmatrix}-2 \\ 1 \\ 0 \\ 0\end{bmatrix} + t \begin{bmatrix}1 \\ 0 \\ 1 \\ 1\end{bmatrix} \quad (s, t \in \mathbb{R})$
答案:通解为
$\boxed{ \begin{bmatrix}x_1 \\ x_2 \\ x_3 \\ x_4\end{bmatrix} = \begin{bmatrix}0 \\ 0 \\ 1 \\ 0\end{bmatrix} + s \begin{bmatrix}-2 \\ 1 \\ 0 \\ 0\end{bmatrix} + t \begin{bmatrix}1 \\ 0 \\ 1 \\ 1\end{bmatrix} ,\quad s,t \in \mathbb{R} }$
这是该线性方程组的通解。
解析
本题考查线性方程组通解的求解,解题思路是先将线性方程组写成增广矩阵形式,然后使用高斯消元法将增广矩阵化为行阶梯形矩阵,再通过回代化为行最简形矩阵,确定主变量和自由变量,最后写出通解的向量形式。
- 写出增广矩阵:
将线性方程组$\begin{cases} x_1 + 2x_2 + x_3 - 2x_4 = 1 \\ 3x_1 + 6x_2 - x_3 - 2x_4 = -1 \\ 5x_1 + 10x_2 + x_3 - 6x_4 = 1 \end{cases}$写成增广矩阵形式为$\left[\begin{array}{cccc|c}1 & 2 & 1 & -2 & 1 \\3 & 6 & -1 & -2 & -1 \\5 & 10 & 1 & -6 & 1 \\\end{array}\right]$。 - 使用高斯消元法化为行阶梯形:
- 以第1行为主元,消去第2、3行的第一个元素,进行初等行变换$R_2 \leftarrow R_2 - 3R_1$,$R_3 \leftarrow R_3 - 5R_1$。
计算$R_2$:$[3,6,-1,-2|-1] - 3×[1,2,1,-2|1] = [3 - 3\times1, 6 - 3\times2, -1 - 3\times1, -2 - 3\times(-2)| -1 - 3\times1] = [0,0,-4,4|-4]$。
计算$R_3$:$[5,10,1,-6|1] - 5×[1,2,1,-2|1] = [5 - 5\times1, 10 - 5\times2, 1 - 5\times1, -6 - 5\times(-2)| 1 - 5\times1] = [0,0,-4,4|-4]$。
得到$\left[\begin{array}{cccc|c}1 & 2 & 1 & -2 & 1 \\0 & 0 & -4 & 4 & -4 \\0 & 0 & -4 & 4 & -4 \\\end{array}\right]$。 - 消去第3行,使其与第2行相同后变为0,进行初等行变换$R_3 \leftarrow R_3 - R_2$,第3行变为全0行(包括常数项),得到$\left[\begin{array}{cccc|c}1 & 2 & 1 & -2 & 1 \\0 & 0 & -4 & 4 & -4 \\0 & 0 & 0 & 0 & 0 \\\end{array}\right]$。
- 简化第2行,将第2行除以 -4,即$R_2 \leftarrow R_2 / (-4)$,得到$\left[\begin{array}{cccc|c}1 & 2 & 1 & -2 & 1 \\0 & 0 & 1 & -1 & 1 \\0 & 0 & 0 & 0 & 0 \\\end{array}\right]$。
- 以第1行为主元,消去第2、3行的第一个元素,进行初等行变换$R_2 \leftarrow R_2 - 3R_1$,$R_3 \leftarrow R_3 - 5R_1$。
- 回代,化为行最简形(可选):
- 从第2行$x_3 - x_4 = 1$,可得$x_3 = x_4 + 1$。
- 从第1行$x_1 + 2x_2 + x_3 - 2x_4 = 1$,将$x_3 = x_4 + 1$代入可得:
$x_1 + 2x_2 + (x_4 + 1) - 2x_4 = 1$,
$x_1 + 2x_2 - x_4 + 1 = 1$,
$x_1 + 2x_2 - x_4 = 0$,
$\Rightarrow x_1 = -2x_2 + x_4$。
- 确定自由变量,写出通解:
变量有$x_1, x_2, x_3, x_4$,主元列是第1列和第3列(对应$x_1$和$x_3$),所以主变量是$x_1, x_3$,自由变量是$x_2, x_4$,可以任意取值。
令$x_2 = s$(任意常数),$x_4 = t$(任意常数),则$x_3 = t + 1$,$x_1 = -2s + t$。 - 写出通解的向量形式:
$\begin{bmatrix}x_1 \\ x_2 \\ x_3 \\ x_4\end{bmatrix} = \begin{bmatrix}-2s + t \\s \\t + 1 \\t\end{bmatrix} = \begin{bmatrix}0 \\ 0 \\ 1 \\ 0\end{bmatrix} + s \begin{bmatrix}-2 \\ 1 \\ 0 \\ 0\end{bmatrix} + t \begin{bmatrix}1 \\ 0 \\ 1 \\ 1\end{bmatrix} \quad (s, t \in \mathbb{R})$。