证明 u = x^2 - 2xy - y^2 是调和函数,并求解析函数 f(z) = u + iv 使得 f(1) = 1 + i.
证明 $u = x^2 - 2xy - y^2$ 是调和函数,并求解析函数 $f(z) = u + iv$ 使得 $f(1) = 1 + i$.
题目解答
答案
-
证明 $ u $ 是调和函数
$ u = x^2 - 2xy - y^2 $,计算二阶偏导数:
$\frac{\partial^2 u}{\partial x^2} = 2, \quad \frac{\partial^2 u}{\partial y^2} = -2$
拉普拉斯方程:
$\frac{\partial^2 u}{\partial x^2} + \frac{\partial^2 u}{\partial y^2} = 2 - 2 = 0$
故 $ u $ 是调和函数。 -
求解析函数 $ f(z) = u + iv $
由柯西-黎曼方程:
$\frac{\partial v}{\partial y} = 2x - 2y, \quad \frac{\partial v}{\partial x} = 2x + 2y$
积分得:
$v = 2xy - y^2 + g(x), \quad g'(x) = 2x \Rightarrow g(x) = x^2 + C$
故 $ v = x^2 + 2xy - y^2 + C $。 -
确定常数 $ C $
由 $ f(1) = 1 + i $,得 $ C = 0 $。 -
解析函数
$f(z) = (x^2 - 2xy - y^2) + i(x^2 + 2xy - y^2) = (1 + i)z^2$
答案:
$\boxed{(1 + i)z^2}$(或$\boxed{(x^2 - 2xy - y^2) + i(x^2 + 2xy - y^2)}$)
解析
本题主要考察调和函数的判定以及解析函数的求解。解题思路如下:
- 判定调和函数:对于一个二元函数 $u(x,y)$,若它满足拉普拉斯方程 $\frac{\partial^2 u}{\partial x^2}+\frac{\partial^2 u}{\partial y^2} = 0$,则该函数为调和函数。所以我们需要先求出 $u = x^2 - 2xy - y^2$ 的二阶偏导数 $\frac{\partial^2 u}{\partial x^2}$ 和 $\frac{\partial^2 u}{\partial y^2}$,然后验证它们的和是否为 0。
- 首先求一阶偏导数:
- 对 $x$ 求偏导数,将 $y$ 看作常数,根据求导公式 $(X^n)^\prime=nX^{n - 1}$,可得 $\frac{\partial u}{\partial x}=\frac{\partial}{\partial x}(x^2 - 2xy - y^2)=2x - 2y$。
- 对 $y$ 求偏导数,将 $x$ 看作常数,可得 $\frac{\partial u}{\partial y}=\frac{\partial}{\partial y}(x^2 - 2xy - y^2)=-2x - 2y$。
- 然后求二阶偏导数:
- 对 $\frac{\partial u}{\partial x}$ 再关于 $x$ 求偏导数,$\frac{\partial^2 u}{\partial x^2}=\frac{\partial}{\partial x}(2x - 2y)=2$。
- 对 $\frac{\partial u}{\partial y}$ 再关于 $y$ 求偏导数,$\frac{\partial^2 u}{\partial y^2}=\frac{\partial}{\partial y}(-2x - 2y)=-2$。
- 最后验证拉普拉斯方程:
- 将 $\frac{\partial^2 u}{\partial x^2}=2$ 和 $\frac{\partial^2 u}{\partial y^2}=-2$ 代入拉普拉斯方程 $\frac{\partial^2 u}{\partial x^2}+\frac{\partial^2 u}{\partial y^2}$,可得 $2+( - 2)=0$,所以 $u$ 是调和函数。
- 首先求一阶偏导数:
- 求解解析函数 $f(z)=u + iv$:
- 根据柯西 - 黎曼方程 $\frac{\partial u}{\partial x}=\frac{\partial v}{\partial y}$ 和 $\frac{\partial u}{\partial y}=-\frac{\partial v}{\partial x}$,已知 $\frac{\partial u}{\partial x}=2x - 2y$,$\frac{\partial u}{\partial y}=-2x - 2y$,则可得 $\frac{\partial v}{\partial y}=2x - 2y$,$\frac{\partial v}{\partial x}=2x + 2y$。
- 由 $\frac{\partial v}{\partial y}=2x - 2y$ 对 $y$ 积分,将 $x$ 看作常数,可得 $v=\int(2x - 2y)dy=2xy - y^2+g(x)$,其中 $g(x)$ 是关于 $x$ 的待定函数。
- 对 $v = 2xy - y^2+g(x)$ 关于 $x$ 求偏导数,可得 $\frac{\partial v}{\partial x}=2y+g^\prime(x)$。
- 又因为 $\frac{\partial v}{\partial x}=2x + 2y$,所以 $2y+g^\prime(x)=2x + 2y$,即 $g^\prime(x)=2x$。
- 对 $g^\prime(x)=2x$ 积分,可得 $g(x)=\int 2xdx=x^2 + C$,其中 $C$ 为常数。
- 所以 $v = x^2 + 2xy - y^2 + C$。
- 确定常数 $C$:
- 已知 $f(1)=1 + i$,即当 $x = 1$,$y = 0$ 时,$f(1)=u(1,0)+iv(1,0)=1 + i$。
- 先求 $u(1,0)$:将 $x = 1$,$y = 0$ 代入 $u = x^2 - 2xy - y^2$,可得 $u(1,0)=1^2-2\times1\times0 - 0^2 = 1$。
- 再求 $v(1,0)$:将 $x = 1$,$y = 0$ 代入 $v = x^2 + 2xy - y^2 + C$,可得 $v(1,0)=1^2+2\times1\times0 - 0^2 + C=1 + C$。
- 因为 $f(1)=u(1,0)+iv(1,0)=1+(1 + C)i=1 + i$,所以 $1 + C = 1$,解得 $C = 0$。
- 得到解析函数 $f(z)$:
- 把 $C = 0$ 代入 $f(z)=u + iv$,可得 $f(z)=(x^2 - 2xy - y^2)+i(x^2 + 2xy - y^2)$。
- 又因为 $z=x + iy$,$z^2=(x + iy)^2=x^2+2ixy+(iy)^2=x^2 - y^2+2ixy$,所以 $f(z)=(1 + i)z^2$。