若一个电子的动能等于它的静能,试求该电子的速率和德布罗意波长。
若一个电子的动能等于它的静能,试求该电子的速率和德布罗意波长。
题目解答
答案
解:根据题意
,即
得 
或
得 

解析
考查要点:本题主要考查相对论中的能量关系和德布罗意波长的计算,涉及相对论动能公式、洛伦兹因子以及动量的相对论表达式。
解题核心思路:
- 动能与静能关系:题目中动能等于静能,需利用相对论动能公式 $E_k = (\gamma - 1)m_0 c^2$,结合 $\gamma = \frac{1}{\sqrt{1 - v^2/c^2}}$ 求解速率。
- 德布罗意波长公式:$\lambda = \frac{h}{p}$,其中动量 $p$ 需用相对论表达式 $p = \gamma m_0 v$ 计算。
破题关键点:
- 正确建立动能方程:通过 $E_k = m_0 c^2$ 得到 $\gamma = 2$。
- 准确代入公式:速率计算需注意平方和开根号的操作;波长计算需注意单位换算。
步骤1:求速率
-
相对论动能公式:
根据题意,动能 $E_k = m_0 c^2$,代入相对论动能公式:
$(\gamma - 1)m_0 c^2 = m_0 c^2 \implies \gamma - 1 = 1 \implies \gamma = 2.$ -
求速率 $v$:
洛伦兹因子 $\gamma = \frac{1}{\sqrt{1 - v^2/c^2}}$,代入 $\gamma = 2$:
$\frac{1}{\sqrt{1 - v^2/c^2}} = 2 \implies \sqrt{1 - v^2/c^2} = \frac{1}{2} \implies 1 - \frac{v^2}{c^2} = \frac{1}{4} \implies v = \frac{\sqrt{3}}{2}c \approx 0.866c.$
步骤2:求德布罗意波长
-
动量表达式:
相对论动量公式为 $p = \gamma m_0 v$,代入 $\gamma = 2$:
$p = 2m_0 v.$ -
德布罗意波长公式:
$\lambda = \frac{h}{p} = \frac{h}{2m_0 v}.$ -
代入数据计算:
已知 $h = 6.63 \times 10^{-34} \, \text{J·s}$,$m_0 = 9.11 \times 10^{-31} \, \text{kg}$,$v = \frac{\sqrt{3}}{2}c = \frac{\sqrt{3}}{2} \times 3 \times 10^8 \, \text{m/s}$,代入得:
$\lambda = \frac{6.63 \times 10^{-34}}{2 \times 9.11 \times 10^{-31} \times \frac{\sqrt{3}}{2} \times 3 \times 10^8} \approx 1.4 \times 10^{-12} \, \text{m} = 1.4 \times 10^{-3} \, \text{nm}.$