1. 试求下列极限 (包括非正常极限):(1) lim_((x,y) to (0,0)) (x^2 y^2)/(x^2 + y^2);(2) lim_((x,y) to (0,0)) (1 + x^2 + y^2)/(x^2 + y^2);(3) lim_((x,y) to (0,0)) (x^2 + y^2)/(sqrt(1 + x^2 + y^2) - 1);(4) lim_((x,y) to (0,0)) (xy + 1)/(x^4 + y^4);(5) lim_((x,y) to (1,2)) (1)/(2x - y);(6) lim_((x,y) to (0,0)) (x + y) sin (1)/(x^2 + y^2);(7) lim_((x,y) to (0,0)) (sin (x^2 + y^2))/(x^2 + y^2).
1. 试求下列极限 (包括非正常极限): (1) $\lim_{(x,y) \to (0,0)} \frac{x^2 y^2}{x^2 + y^2}$; (2) $\lim_{(x,y) \to (0,0)} \frac{1 + x^2 + y^2}{x^2 + y^2}$; (3) $\lim_{(x,y) \to (0,0)} \frac{x^2 + y^2}{\sqrt{1 + x^2 + y^2} - 1}$; (4) $\lim_{(x,y) \to (0,0)} \frac{xy + 1}{x^4 + y^4}$; (5) $\lim_{(x,y) \to (1,2)} \frac{1}{2x - y}$; (6) $\lim_{(x,y) \to (0,0)} (x + y) \sin \frac{1}{x^2 + y^2}$; (7) $\lim_{(x,y) \to (0,0)} \frac{\sin (x^2 + y^2)}{x^2 + y^2}$.
题目解答
答案
我们逐个分析这些二元极限问题。在处理这类极限时,常用的方法包括:
- 直接代入法(若函数在极限点连续);
- 极坐标变换;
- 放缩法;
- 利用夹逼定理;
- 判断极限是否存在(若不同路径极限不同,则极限不存在)。
(1)
$\lim_{(x,y) \to (0,0)} \frac{x^2 y^2}{x^2 + y^2}$
解:
我们使用极坐标变换:
令 $ x = r \cos \theta, y = r \sin \theta $,则 $ x^2 + y^2 = r^2 $,代入原式得:
$\frac{x^2 y^2}{x^2 + y^2} = \frac{r^4 \cos^2 \theta \sin^2 \theta}{r^2} = r^2 \cos^2 \theta \sin^2 \theta$
当 $ r \to 0 $ 时,无论 $ \theta $ 取何值,上式都趋于 0。
结论:
$\boxed{0}$
(2)
$\lim_{(x,y) \to (0,0)} \frac{1 + x^2 + y^2}{x^2 + y^2}$
解:
令 $ r^2 = x^2 + y^2 $,则分子为 $ 1 + r^2 $,分母为 $ r^2 $,所以原式变为:
$\frac{1 + r^2}{r^2} = \frac{1}{r^2} + 1$
当 $ r \to 0 $ 时,$ \frac{1}{r^2} \to \infty $,所以极限为正无穷。
结论:
$\boxed{+\infty}$
(3)
$\lim_{(x,y) \to (0,0)} \frac{x^2 + y^2}{\sqrt{1 + x^2 + y^2} - 1}$
解:
令 $ r^2 = x^2 + y^2 $,则原式变为:
$\frac{r^2}{\sqrt{1 + r^2} - 1}$
对分母有理化:
$\frac{r^2}{\sqrt{1 + r^2} - 1} \cdot \frac{\sqrt{1 + r^2} + 1}{\sqrt{1 + r^2} + 1} = \frac{r^2 (\sqrt{1 + r^2} + 1)}{(1 + r^2) - 1} = \frac{r^2 (\sqrt{1 + r^2} + 1)}{r^2}$
约去 $ r^2 $,得:
$\sqrt{1 + r^2} + 1 \to \sqrt{1 + 0} + 1 = 2$
结论:
$\boxed{2}$
(4)
$\lim_{(x,y) \to (0,0)} \frac{xy + 1}{x^4 + y^4}$
解:
尝试直接代入 $ x = 0, y = 0 $,得:
$\frac{0 + 1}{0 + 0} = \frac{1}{0} \to +\infty$
但注意:分母是 $ x^4 + y^4 $,无论 $ x, y $ 从什么方向趋近于 0,分母始终非负,且只有在 $ x = y = 0 $ 时为 0。
所以极限为正无穷。
结论:
$\boxed{+\infty}$
(5)
$\lim_{(x,y) \to (1,2)} \frac{1}{2x - y}$
解:
直接代入 $ x = 1, y = 2 $,得:
$\frac{1}{2 \cdot 1 - 2} = \frac{1}{0}$
分母为 0,但分子为 1,所以极限不存在,趋于无穷。
但注意:极限点是 $ (1,2) $,我们看看从不同方向趋近是否一致。
令 $ x = 1 + h, y = 2 + k $,代入得:
$\frac{1}{2(1 + h) - (2 + k)} = \frac{1}{2h - k}$
若 $ h = k \to 0 $,则 $ 2h - k = h \to 0 $,极限为 $ +\infty $;
若 $ h = 0, k \to 0^- $,则 $ 2h - k = -k \to 0^+ $,极限为 $ +\infty $;
若 $ h = 0, k \to 0^+ $,则 $ 2h - k = -k \to 0^- $,极限为 $ -\infty $。
所以极限不存在。
结论:
$\boxed{\text{极限不存在}}$
(6)
$\lim_{(x,y) \to (0,0)} (x + y) \sin \frac{1}{x^2 + y^2}$
解:
注意:$ \sin \frac{1}{x^2 + y^2} $ 是有界函数,其值在 $ [-1, 1] $ 之间。
而 $ x + y \to 0 $,所以整体是 $ 0 \cdot \text{有界} = 0 $。
结论:
$\boxed{0}$
(7)
$\lim_{(x,y) \to (0,0)} \frac{\sin (x^2 + y^2)}{x^2 + y^2}$
解:
令 $ r^2 = x^2 + y^2 $,则原式变为:
$\frac{\sin r^2}{r^2}$
我们知道:
$\lim_{t \to 0} \frac{\sin t}{t} = 1$
所以:
$\lim_{r \to 0} \frac{\sin r^2}{r^2} = 1$
结论:
$\boxed{1}$
总结答案:
- $\boxed{0}$
- $\boxed{+\infty}$
- $\boxed{2}$
- $\boxed{+\infty}$
- $\boxed{\text{极限不存在}}$
- $\boxed{0}$
- $\boxed{1}$
解析
- 第(1)题:考查极坐标法处理二元极限,通过变量替换将复杂表达式简化,利用极坐标下$r \to 0$的趋势判断极限。
- 第(2)题:分子分母同趋于0,但分子始终比分母高阶,导致极限为无穷大。
- 第(3)题:分母根号形式可通过有理化化简,消去分母后直接计算。
- 第(4)题:分子在$(0,0)$处为1,分母趋于0且非负,直接判断为正无穷。
- 第(5)题:分母在极限点为0,需通过路径法验证极限是否存在。
- 第(6)题:利用有界函数与无穷小量乘积的性质,直接得出结果。
- 第(7)题:转化为一元极限问题,应用$\lim_{t \to 0} \frac{\sin t}{t} = 1$的结论。
第(1)题
极坐标变换
令$x = r \cos \theta$,$y = r \sin \theta$,则原式化简为:
$\frac{x^2 y^2}{x^2 + y^2} = r^2 \cos^2 \theta \sin^2 \theta$
当$r \to 0$时,无论$\theta$如何变化,表达式均趋于0。
第(2)题
分子分母分析
令$r^2 = x^2 + y^2$,原式变为:
$\frac{1 + r^2}{r^2} = \frac{1}{r^2} + 1$
当$r \to 0$时,$\frac{1}{r^2} \to +\infty$,故极限为$+\infty$。
第(3)题
有理化分母
原式变形为:
$\frac{r^2}{\sqrt{1 + r^2} - 1} \cdot \frac{\sqrt{1 + r^2} + 1}{\sqrt{1 + r^2} + 1} = \sqrt{1 + r^2} + 1$
当$r \to 0$时,结果为$2$。
第(4)题
直接代入分析
分子在$(0,0)$处为1,分母$x^4 + y^4 \geq 0$且仅在$(0,0)$处为0,故极限为$+\infty$。
第(5)题
路径法验证
沿路径$2h - k = h$趋近时极限为$+\infty$,沿路径$2h - k = -k$趋近时极限为$-\infty$,故极限不存在。
第(6)题
有界函数性质
$|\sin \frac{1}{x^2 + y^2}| \leq 1$,而$x + y \to 0$,故整体趋于0。
第(7)题
转化为一元极限
令$r^2 = x^2 + y^2$,则:
$\lim_{r \to 0} \frac{\sin r^2}{r^2} = 1$