设曲面 Sigma 是旋转抛物面 z = x^2 + y^2 介于 z = 0 及 z = 4 之间的部分曲面,且方向取下侧,则积分 I = iint_(Sigma) x , dy , dz + y , dz , dx + z , dx , dy =A. 4piB. -4piC. 8piD. -8pi
A. $4\pi$
B. $-4\pi$
C. $8\pi$
D. $-8\pi$
题目解答
答案
解析
本题考查对坐标的曲面积分的计算,可利用高斯公式来简化计算。
步骤一:补充曲面构成封闭曲面
设 $\Sigma_1$ 为平面 $z = 4$ 上被 $x^2 + y^2 = 4$ 所围部分,取上侧。则 $\Sigma$ 和 $\Sigma_1$ 构成一个封闭曲面,记为 $\varOmega$,其方向为外侧。
步骤二:利用高斯公式
根据高斯公式 $\underset{\varSigma +\varSigma _{1}}{∯}P\mathrm{d}y\mathrm{d}z + Q\mathrm{d}z\mathrm{d}x + R\mathrm{d}x\mathrm{d}y=\underset{\varOmega }{\iiint }(\frac{\partial P}{\partial x}+\frac{\partial Q}{\partial y}+\frac{\partial R}{\partial z})\mathrm{d}V$,其中 $P = x$,$Q = y$,$R = z$。
计算偏导数:$\frac{\partial P}{\partial x} = 1$,$\frac{\partial Q}{\partial y} = 1$,$\frac{\partial R}{\partial z} = 1$。
则 $\frac{\partial P}{\partial x}+\frac{\partial Q}{\partial y}+\frac{\partial R}{\partial z}=1 + 1 + 1 = 3$。
所以 $\underset{\varSigma +\varSigma _{1}}{∯}x\mathrm{d}y\mathrm{d}z + y\mathrm{d}z\mathrm{d}x + z\mathrm{d}x\mathrm{d}y=\underset{\varOmega }{\iiint }3\mathrm{d}V$。
步骤三:计算三重积分
利用柱坐标变换 $x = r\cos\theta$,$y = r\sin\theta$,$z = z$,$\mathrm{d}V = r\mathrm{d}z\mathrm{d}r\mathrm{d}\theta$。
积分区域 $\varOmega$ 为:$0\leqslant \theta\leqslant 2\pi$,$0\leqslant r\leqslant 2$,$r^2\leqslant z\leqslant 4$。
则 $\underset{\varOmega }{\iiint }3\mathrm{d}V = 3\int_{0}^{2\pi}d\theta\int_{0}^{2}r\mathrm{d}r\int_{r^2}^{4}\mathrm{d}z$。
- 先计算关于 $z$ 的积分:
$\int_{r^2}^{4}\mathrm{d}z = 4 - r^2$。 - 再计算关于 $r$ 的积分:
$\int_{0}^{2}r(4 - r^2)\mathrm{d}r = \int_{0}^{2}(4r - r^3)\mathrm{d}r = (2r^2 - \frac{1}{4}r^4)\big|_{0}^{2} = 2\times 2^2 - \frac{1}{4}\times 2^4 = 8 - 4 = 4$。 - 最后计算关于 $\theta$ 的积分:
$3\int_{0}^{2\pi}d\theta\int_{0}^{2}r(4 - r^2)\mathrm{d}r = 3\times 2\pi\times 4 = 24\pi$。
步骤四:计算 $\iint_{\Sigma_1} x \, dy \, dz + y \, dz \, dx + z \, dx \, dy$
在 $\Sigma_1$ 上,$z = 4$,$dz = 0$,则 $x \, dy \, dz + y \, dz \, dx = 0$。
所以 $\iint_{\Sigma_1} x \, dy \, dz + y \, dz \, dx + z \, dx \, dy = \iint_{\Sigma_1} 4 \, dx \, dy$。
$\Sigma_1$ 在 $xOy$ 平面上的投影区域为 $D_{xy}: x^2 + y^2\leqslant 4$,则 $\iint_{\Sigma_1} 4 \, dx \, dy = 4\iint_{D_{xy}} \mathrm{d}x\mathrm{d}y$。
而 $\iint_{D_{xy}} \mathrm{d}x\mathrm{d}y$ 表示圆 $x^2 + y^2\leqslant 4$ 的面积,即 $\pi\times 2^2 = 4\pi$。
所以 $\iint_{\Sigma_1} 4 \, dx \, dy = 4\times 4\pi = 16\pi$。
步骤五:计算原积分 $I$
因为 $\underset{\varSigma +\varSigma _{1}}{∯}x\mathrm{d}y\mathrm{d}z + y\mathrm{d}z\mathrm{d}x + z\mathrm{d}x\mathrm{d}y = \iint_{\Sigma} x \, dy \, dz + y \, dz \, dx + z \, dx \, dy + \iint_{\Sigma_1} x \, dy \, dz + y \, dz \, dx + z \, dx \, dy$。
所以 $I = \iint_{\Sigma} x \, dy \, dz + y \, dz \, dx + z \, dx \, dy = \underset{\varSigma +\varSigma _{1}}{∯}x\mathrm{d}y\mathrm{d}z + y\mathrm{d}z\mathrm{d}x + z\mathrm{d}x\mathrm{d}y - \iint_{\Sigma_1} x \, dy \, dz + y \, dz \, dx + z \, dx \, dy$。
将前面计算的结果代入可得:$I = 24\pi - 16\pi = 8\pi$。