题目
某二级不可逆气固催化反应,催化剂颗粒直径 d_P = 0.34 , (cm),颗粒有效扩散系数 (De) = 1.2 times 10^-3 , (cm)^2/(s)。气相主体中反应物的浓度为 1.5 , (mol/L),反应不受外扩散影响。在反应温度条件下反应本征速率常数 k_(nu) = 9.16 , (L/mol/s)。计算(1)内扩散通用梯尔模数 psi 和有效因子 eta;(2)本征反应速率 (-r_A) 和表观反应速率 (-r_A)_({obs)};(3)内扩散可忽略时的最大颗粒直径。
某二级不可逆气固催化反应,催化剂颗粒直径 $d_P = 0.34 \, \text{cm}$,颗粒有效扩散系数 $\text{De} = 1.2 \times 10^{-3} \, \text{cm}^2/\text{s}$。气相主体中反应物的浓度为 $1.5 \, \text{mol/L}$,反应不受外扩散影响。在反应温度条件下反应本征速率常数 $k_{\nu} = 9.16 \, \text{L/mol/s}$。计算
(1)内扩散通用梯尔模数 $\psi$ 和有效因子 $\eta$;
(2)本征反应速率 $(-r_A)$ 和表观反应速率 $(-r_A)_{\text{obs}}$;
(3)内扩散可忽略时的最大颗粒直径。
题目解答
答案
1. 根据公式 $\psi = \frac{R}{3} \sqrt{\frac{k_v C_{A0}}{D_e}}$,可得:
\[
\psi = \frac{0.17}{3} \times \sqrt{\frac{9.16 \times 10^3 \times 1.5 \times 10^{-3}}{1.2 \times 10^{-3}}} = \frac{0.17}{3} \times 107 \approx 6.06
\]
有效因子为:
\[
\eta = \frac{1}{\psi} \tanh(3\psi) = \frac{1}{6.06} \times 1 \approx 0.165
\]
2. 本征反应速率:
\[
(-r_A) = k_v C_A^2 = 9.16 \times (1.5)^2 = 20.61 \, \text{mol/(L·s)}
\]
表观反应速率:
\[
(-r_A)_{\text{obs}} = \eta (-r_A) = 0.165 \times 20.61 \approx 3.4 \, \text{mol/(L·s)}
\]
3. 内扩散可忽略时,$\psi < 0.4$:
\[
R < \frac{0.4 \times 3}{107} \approx 0.0112 \, \text{cm}, \quad d_p < 0.0224 \, \text{cm} = 0.224 \, \text{mm}
\]
最终结果:
1. $\psi \approx 6.06$,$\eta \approx 0.165$。
2. $(-r_A) = 20.61 \, \text{mol/(L·s)}$,$(-r_A)_{\text{obs}} \approx 3.4 \, \text{mol/(L·s)}$。
3. 最大颗粒直径 $d_p < 0.224 \, \text{mm}$。
解析
本题主要考察气固催化反应中内扩散通用梯尔模数、有效因子、本征反应速率、表观反应速率的计算以及内扩散可忽略时最大颗粒直径的确定。解题思路如下:
- 计算内扩散通用梯尔模数 $\psi$ 和有效因子 $\eta$:
- 首先明确内扩散通用梯尔模数的计算公式为 $\psi = \frac{R}{3} \sqrt{\frac{k_v C_{A0}}{D_e}}$,其中 $R$ 为催化剂颗粒半径,$k_v$ 为本征速率常数,$C_{A0}$ 为气相主体中反应物的浓度,$D_e$ 为颗粒有效扩散系数。
- 已知催化剂颗粒直径 $d_P = 0.34 \, \text{cm}$,则半径 $R=\frac{d_P}{2}=\frac{0.34}{2}=0.17 \, \text{cm}$,$k_{\nu} = 9.16 \, \text{L/mol/s}$,$C_{A0} = 1.5 \, \text{mol/L}$,$D_e = 1.2 \times 10^{-3} \, \text{cm}^2/\text{s}$。
- 由于公式中单位需统一,将 $k_{\nu}$ 的单位换算为 $\text{cm}^3/(\text{mol}\cdot\text{s})$,$k_{\nu}=9.16\times10^3 \, \text{cm}^3/(\text{mol}\cdot\text{s})$,$C_{A0}$ 的单位换算为 $\text{mol/cm}^3$,$C_{A0}=1.5\times10^{-3} \, \text{mol/cm}^3$。
- 代入公式可得:
$\begin{align*} \psi&=\frac{0.17}{3} \times \sqrt{\frac{9.16 \times 10^3 \times 1.5 \times 10^{-3}}{1.2 \times 10^{-3}}}\\ &=\frac{0.17}{3} \times \sqrt{\frac{13.74}{1.2 \times 10^{-3}}}\\ &=\frac{0.17}{3} \times \sqrt{11450}\\ &=\frac{0.17}{3} \times 107\\ &\approx 6.06 \end{align*}$ - 对于二级不可逆反应,有效因子的计算公式为 $\eta = \frac{1}{\psi} \tanh(3\psi)$,将 $\psi = 6.06$ 代入可得:
$\begin{align*} \eta&=\frac{1}{6.06} \times \tanh(3\times6.06)\\ &=\frac{1}{6.06} \times \tanh(18.18)\\ &\approx\frac{1}{6.06} \times 1\\ &\approx 0.165 \end{align*}$
- 计算本征反应速率 $(-r_A)$ 和表观反应速率 $(-r_A)_{\text{obs}}$:
- 本征反应速率的计算公式为 $(-r_A) = k_v C_A^2$,已知 $k_{\nu} = 9.16 \, \text{L/mol/s}$,$C_{A0} = 1.5 \, \text{mol/L}$,代入可得:
$\begin{align*} (-r_A)&= 9.16 \times (1.5)^2\\ &= 9.16 \times 2.25\\ &= 20.61 \, \text{mol/(L·s)} \end{align*}$ - 表观反应速率与本征反应速率的关系为 $(-r_A)_{\text{obs}} = \eta (-r_A)$,将 $\eta = 0.165$,$(-r_A) = 20.61 \, \text{mol/(L·s)}$ 代入可得:
$\begin{align*} (-r_A)_{\text{obs}}&= 0.165 \times 20.61\\ &\approx 3.4 \, \text{mol/(L·s)} \end{align*}$
- 本征反应速率的计算公式为 $(-r_A) = k_v C_A^2$,已知 $k_{\nu} = 9.16 \, \text{L/mol/s}$,$C_{A0} = 1.5 \, \text{mol/L}$,代入可得:
- 计算内扩散可忽略时的最大颗粒直径:
- 当内扩散可忽略时,$\psi \lt 0.4$,由 $\psi = \frac{R}{3} \sqrt{\frac{k_v C_{A0}}{D_e}}$ 可得 $R \lt \frac{0.4 \times 3}{\sqrt{\frac{k_v C_{A0}}{D_e}}}$。
- 前面已计算出 $\sqrt{\frac{k_v C_{A0}}{D_e}} = 107$,则 $R \lt \frac{0.4 \times 3}{107} \approx 0.0112 \, \text{cm}$。
- 因为 $d_p = 2R$,所以 $d_p \lt 2\times0.0112 = 0.0224 \, \text{cm}$,将单位换算为 $\text{mm}$,$d_p \lt 0.224 \, \text{mm}$。