题目
苯乙烯溶液浓度0.20, (mol) cdot (L)^-1,过氧类引发剂浓度为4.0 times 10^-3 , (mol) cdot (L)^-1,在60^circ (C)下聚合,如引发剂半衰期44, (h),引发剂效率f=0.80,(kp)=145 , (L) cdot ((mol) cdot (s))^-1,(kt)=7.0 times 10^7 , (L) cdot ((mol) cdot (s))^-1,欲达到10%转化率,需多长时间?
苯乙烯溶液浓度$0.20\, \text{mol} \cdot \text{L}^{-1}$,过氧类引发剂浓度为$4.0 \times 10^{-3} \, \text{mol} \cdot \text{L}^{-1}$,在$60^{\circ} \text{C}$下聚合,如引发剂半衰期$44\, \text{h}$,引发剂效率$f=0.80$,$\text{kp}=145 \, \text{L} \cdot (\text{mol} \cdot \text{s})^{-1}$,$\text{kt}=7.0 \times 10^{7} \, \text{L} \cdot (\text{mol} \cdot \text{s})^{-1}$,欲达到$10\%$转化率,需多长时间?
题目解答
答案
根据题目条件,引发剂分解速率 $ k_d = \frac{\ln 2}{44 \times 3600} \approx 4.38 \times 10^{-6} \, \text{s}^{-1} $。
稳态下,$ [M^\cdot] = \sqrt{\frac{f k_d [I]}{2 k_t}} = \sqrt{\frac{0.80 \times 4.38 \times 10^{-6} \times 4.0 \times 10^{-3}}{2 \times 7.0 \times 10^7}} \approx 1.00 \times 10^{-8} \, \text{mol/L} $。
聚合速率 $ R_p = k_p [M] [M^\cdot] = 145 \times 0.20 \times 1.00 \times 10^{-8} = 2.90 \times 10^{-7} \, \text{mol/(L·s)} $。
达到10%转化率时,$ [M]_0 - [M] = 0.02 \, \text{mol/L} $,故 $ t = \frac{0.02}{2.90 \times 10^{-7}} \approx 68928 \, \text{s} \approx 19.15 \, \text{h} $。
答案:约19.15小时。
解析
本题考查自由基聚合动力学相关知识,解题思路是先根据引发剂半衰期求出引发剂分解速率常数$k_d$,再利用稳态近似法求出自由基浓度$[M^\cdot]$,接着根据聚合速率方程求出聚合速率$R_p$,最后根据转化率求出达到该转化率所需的时间$t$。
- 计算引发剂分解速率常数$k_d$:
引发剂分解为一级反应,其半衰期$t_{1/2}$与分解速率常数$k_d$的关系为$t_{1/2}=\frac{\ln 2}{k_d}$,则$k_d = \frac{\ln 2}{t_{1/2}}$。
已知引发剂半衰期$t_{1/2}=44\, \text{h}$,因为$1\, \text{h}=3600\, \text{s}$,所以$t_{1/2}=44\times3600\, \text{s}$,代入可得:
$k_d = \frac{\ln 2}{44 \times 3600} \approx 4.38 \times 10^{-6} \, \text{s}^{-1}$ - 计算自由基浓度$[M^\cdot]$:
在稳态下,自由基的生成速率等于消失速率,即$R_i = R_t$。
引发速率$R_i = f k_d [I]$,终止速率$R_t = 2 k_t [M^\cdot]^2$,则$f k_d [I] = 2 k_t [M^\cdot]^2$,可得$[M^\cdot] = \sqrt{\frac{f k_d [I]}{2 k_t}}$。
已知引发剂效率$f = 0.80$,引发剂浓度$[I] = 4.0 \times 10^{-3} \, \text{mol} \cdot \text{L}^{-1}$,$k_d \approx 4.38 \times 10^{-6} \, \text{s}^{-1}$,$k_t = 7.0 \times 10^{7} \, \text{L} \cdot (\text{mol} \cdot \text{s})^{-1}$,代入可得:
$[M^\cdot] = \sqrt{\frac{0.80 \times 4.38 \times 10^{-6} \times 4.0 \times 10^{-3}}{2 \times 7.0 \times 10^7}} \approx 1.00 \times 10^{-8} \, \text{mol/L}$ - 计算聚合速率$R_p$:
聚合速率方程为$R_p = k_p [M] [M^\cdot]$。
已知苯乙烯溶液浓度$[M] = 0.20 \, \text{mol} \cdot \text{L}^{-1}$,$k_p = 145 \, \text{L} \cdot (\text{mol} \cdot \text{s})^{-1}$,$[M^\cdot] \approx 1.00 \times 10^{-8} \, \text{mol/L}$,代入可得:
$R_p = 145 \times 0.20 \times 1.00 \times 10^{-8} = 2.90 \times 10^{-7} \, \text{mol/(L·s)}$ - 计算达到$10\%$转化率所需的时间$t$:
达到$10\%$转化率时,消耗的单体浓度为$[M]_0 - [M] = 0.20\times10\% = 0.02 \, \text{mol/L}$。
根据$R_p = \frac{[M]_0 - [M]}{t}$,可得$t = \frac{[M]_0 - [M]}{R_p}$。
将$[M]_0 - [M] = 0.02 \, \text{mol/L}$,$R_p = 2.90 \times 10^{-7} \, \text{mol/(L·s)}$代入可得:
$t = \frac{0.02}{2.90 \times 10^{-7}} \approx 68928 \, \text{s}$
因为$1\, \text{h}=3600\, \text{s}$,所以$t = \frac{68928}{3600} \approx 19.15 \, \text{h}$